I hinkhua ah haksatna leh beidot hun ituak chiat uhi.
Mihing a piang kuapeuhin hiai bang thilte ana tuakkha chiat ding in leng
gintakhuai hi. Hiai bang hunin lungkia in, damsung zat ngaplou, hin chimtaakna
tanpha tuahtheih ahi. Khenkhat lah lungliap leh mahni kihehpih in mi banglou
kisakna toh nguai leh dahtakin hunte ina jang jel uhi. Himahleh, Pathian nei
leh Amaha muanna nga mite bel haksatna bangteng tuakmahle uh kha muang leh
lungkim/kipak in hinkhua zang thei jel uhi. Amaute’n haksatna alet semsem
chiangin Pathian naih jaw deudeuh uhi. Tuabang mite midang lungkia leh
thawmhaute adia panpihtu anahi gige thei uhi. Laisiangthoua imuhte hiaibang haksatna
leh lungkhamna chiteng anathuaka, Pathian anabel gige mite tanchin tamlou isut
ding uh.
2. David haksatnate (Samuel I&II ah
kimtakin imuthei hi):Goliath azoha
pahtawina atan ziakin kumpipa Saul in ahaza(18:8),
Kumpi dia thaunilh himahleh ahuntam zaw Saul ziakin ahinna humbitna dingin gam lakah/kokhuk ah
kibu in hun azangden hi (22-23), Aji leh tate leh khomipite melmate’n gallakin
ala ua, lungjing tak mai in aom
(30:4-8), Uriaji tunga atatkhelh ziakin lungkhamna in adim hi (II Samuel 12: 1-25, Sam 51), Amah tapa mahmah
Absolom David tungah ahel (IISam.15),Jerusalem apan lau in atai khia a, khevuak in Oliv tang ah apaitou a, apai kawmkawm in alu puan
a khuhin akap..(15:30), Israel mipite asim (census) ziakin Pathian
atungah alungkim keia, David tung ah gawtna atung (15:30). David hinkhua i et chiangin lungkhamna
leh haksatna in adim hi. ‘Damsung lungkhamna leh haksatnate ziaka
kipahna/phatnala satheilou ding mi aom leh David ahingei ding’ akichi hial hi.
Himahleh, David in eite adingin phatna la 150 (Sam laibu) gelhsa honna koihsak
hi. Hiaite tuni’n tan donga hon khamuan leh hon kipaksakte ahi uhi.
3. Ahihleh,Davidin
hiai bang haksatna leh lungkhamnate tunga avualjohna thuguk bang ahi dia?
Aman hichi’n ana gelh hi. ‘Toupa kiangah thilkhat ka ngena, huai
mahmah kazong ding; Toupa kilawmdan muding leh a Biakina thu dong dingin, ka
damsung tenga Toupa in a ka om gige theihna dingin’ (Sam 27:4).
a) David in khovelmi leh khovel thila
lametna koihlou in Pathian ah lametna ana nei zaw hi. Aleh lam ah eite’n bel mihing leh khovel
lamah lametna inga kha zaw naknak uhi. Ihinna leh thil bangkim Pathian thu
ahihdan imuhchian uh apoimoh mahmah hi. “Purpose driven life” laibu ah ‘Pathian
in nang Amah adia hon siam ahi’ chi’n
gelh hi. Khristian Thukizakna 2004 (New
Year) January issue editorial a Rev. B. Luaichinthang in agelh ‘ ei Pathian na
sem dia, (kumthak 2004) mua na damlaite’n’ chihin genkha kasa mahmah hi.
b) Anihna ah, David in athilnget
huaimah tuh muhtumin azong hi. Eite, ithilnget te bang leng muhtum taktak a
inget adiam, tunia ingette jingchianga mangngilhjel maimah ihih khak ding lauh
huai hi.
c) Athumna ah, David thilnget tuh
Pathian kilawmna/hoihna, thupina leh thilhihtheihnate mua, theihsiam ding ahi
hi. James Branon in Daily bread a athugelh khat thupi mahmah kasa hi. Aman
agenna ah “ biakna kikhop ah mipi’n phatnala
‘Itna lamdang amin ngaih e…… tua mun nuam ah ni bang tang ah kum
sangsawm ivei chian……..” chih honsa ua,
a chang topna sa theilouin ka mit ah khitui ahong luang a, ka tanu Melisa kum
16 lela upa in accident tuaka hon sihsan
nung ‘tua van gam ah kei honna ngak ahi chih hon phawksaka kipahna toh la leng
sa theilou in ka om mai h, achi hi.
4. Joseph
haksatnate: (Genesis 37-45): Joseph in mang aneia tuaziakin asanggamte huatin
aom (37:5), a sanggamte’n thah a paihmang asawm uh (37:19-20), puannakte
asuahsak ua, kawkhuk tui omlouhna ah akhia uh(37: 23-24), Ismail khualjin mite
kiangah dangka 20 in khotin om hi(37:28), Egypt ah suangkulh mialtak sunga
khumin aom(39:19), suangkulh apan potkhiak theihna dingin kumpipa greptui petu
kiangah angen, himahleh tua pan suangkulh a apotkhiak nungin amangilh maimah hi
(40:14, 41:9).
5. Joseph
in hiai bang haksatnate apan bang chidan a suahtakna mu ahia? Joseph tangthu a
lungmuan huai leh thupi pen tuh, ‘Toupa kha tuh Joseph kiangah aom a’ chih
thumal ahi. Athupi mahmah tuh Joseph in a thil etdan (perception) ahi. Amah
zuakmang aute kimohsa a kisel lai un,
Joseph in “Pathianin kial leh haksatnate apan a ahon humbitna dia ahonsawl ahi”
(45:5) achi thei hi. Ei lawi hileng bang igen taphet diam aw!
6. Hanna (Elkan Ji) haksatnate (I Samuel
1:1-10) : Pianken a mibatlouhna nei(nau neitheilou) ahi (1:2), apasal Elkan zi
nihna (Benina) in tate anei, Hanna a enghou nakhi. Hiai lungkhamna ziakin a
kapkapa, ann leng ane kei hi(1:7), Pathian maia athum lai nasan in zukham hi
dia muanmohin a om(1:15). Hanna in a haksatnate toh Pathian abuana, Toupa mai
ah alungsim/lunggimna asungkhia hi. Pathian in a thumna ajaa vualjawlna tapa
Samuel anei hi. Hanna banga pianken haksatna nei ihih inleng Amah kiang juan
lehang ilungkham leh mangbatnate Pathiana ikipahna tuntu ahonghi thei hi.
Hiaite banah, phaknatna neite (phak
natna toh kisai Leviticus 13:45-46) mi
sawmte Jesu kiangah hong pai ua, damna angah uhi (Luka 17:12-14, Mathai 8:3).
Jesu’n “he ka ut hi” chi’n akhutin alawng a ahihdam maimah hi. Mite maia zum
huaia, kua mahin hon phawkpih louhlai in leng ilungsima Amah pathiana lametna
leh muanna ineih leh hon hihdam, hon khamuan ding leh vualjawlna hon pedingin ikiang
naiah, hon sawkpha dingin a om gige hi.
Lungmuan huai hi.
*
No comments:
Post a Comment