Maban Oct. 3-4, 2008 sung Evangelistic Week
(Naupangte laka hotdamna chialpina) neih dingtoh kisai a, highlight program
Sept 7 a ineih uah mipi’n naupang hotdamna chialpina poimoh isak dan uleh i
awlmohna uh thilpiakte ah ilangsak ua, a thupi mah mah hi. Hiai highlight
programme a ithilpiak khawmte uh Rs. 20,000/- bangpha zou hi. “Hiai Toupa hih
ahi a, imitmuh ah a lamdang mahmah” ichilou thei kei uhi. Pathian in saptuamte hongvehlai
a, khang hongpai sawn ding tua naupangte hondam dinga hongvehlai ichih
chiangin, hamphat huai leh kipah huai isa petmah uhi. Hiai hun a Pathian kha
siangthou vehna thupitak leh hotdamna ilak a hongtun theihna dingin, thumna ah naksemin
pangni chi’n iki chial uhi. Huan, BCD
Secretary in detail program a hon puantak bangin, ita leh naute hiai hun a
telkim sak ngei dingin leng Pathian min in ikichial thakthak uhi.
Tuni’n leng hiai maban a naupang program toh
kisai hunzang din Pastor in hon sepa kipah huai ka sa hi. Tulai i dinmun i
etchiangin Laisiangthou a Nehemia hunlai toh a kibatna tam mahmah hi.
Huaiziakin, Nehemia laibu apan Pathian thutak kikum khawm leng ichi hi.
Nehemia Susan Innpi ah
Artaksarsi Kumpipa kiang dawnding petu”na sem in a om hi (Neh.1:1, 2:1). Hiai
hunlai in a unau Hanania leh midang khenkhat te Juda gam apan in Nehemia kiang
a vazin ua, Nehemia leng gam it leh ngaina leh awlmoh mahmah ahihziakin Judami
Saltangte leh Jerusalem tanchin amaute kiangah ana dong hi(1:1). Amaute report
agen bangun, Judate leh Jerusalem siatna tuh hiai anuai a bang ahi.
a) Saltanga om Judate’n gim athuak ua, simmoh
in a om uh (Nehemia 1:3)
b) Jerusalem
kulhbangte achim (1:3)
c) Kongpite leng mei in akang (1:3).
a) Tuni’n eite leng igam/imunte mahmah ah
gimthuak leh nelhsiah in i omta uhi. I galmuang kei ua, simmoh leh khentuam a
om in, itan ding dawl leng itang zou kei uhi. Hiai, Judamite dinmun leh eilawi
dinmun kibang mahmah hi. 2005 June kha a, inkuante veha a, Manipur kapai lai
un, namtuamtuamte sepaihte lah tam, India sepaihte om na leng om, haksatna
tampi, ichi isate tuahte ka va muhpih hi. Ka khua ua kipan a bus stand naipen
ah tanaute’n honna dawn ua, amel uh etmai in leng buai leh galmuanglou uh
ahihdan a kithei hi.Huan, mite’n inu leh pa, ikhosung vaihawmte nelh siah leh
simmohtaka ana bawl dante uh tampi kha setak in honna genpih uhi. Hiaibang
zahlakna (disgraced) leh haksatna (trouble) igama om ahimaw, chih athak thakin
honphawk sak hi.
b) Jerusalem kulhbang, Juda mi leh sate leh a
lalgam, melma leh migiloute apan ana vengbit, kulhbang achim gawp hi. Eilakah
leng, ikhan khiakna dinga kisinsakna institutionte a chimzakta. Huan, khelhna
leh melmate apan iki humbit theihna innkuan kisinsaknate aom nawnkei. Ital eh
naute hiamgam na leh mulkimna khovel ah alutmai mahta uhi.
c) Kulh kongpite a kang: Laisiangthou ah kulh
kongpi, vaihawmna mun hia genin a om (Ruth 4:1). Thudik leh thutak a vaihawmna
aom nawn keia, i value system a kisegaita hi. Seat of Justice a kangseta.
Nitengin diktatlouhna nnasep leh kineksiatna eilak mahmah ah imu in iza gige
uhi.
Ahihleh, Nehemia in bang aloha? Amah mah in
nasep apana, hiai bang siatna leh haksatna apan suahtakna ding leh Jerusalem
tunding nawnna dinga pan alakte ien ding uh.
(i) Anngawl
in athum (1:4) Nibang zah hiam kasuna, van Pathian ma ah anngawlin ka thum.
(ii)
“Kei leh ka Pa innkuante ka khialta uhi”(1:6) chiin Pathian mai ah akipuang hi.
Eimahmah khial ihihdan ikiphawk tuh Pathian khasiangthou vehna dinga poimoh pen
ahi. Ei kidik saka, midangte khial leh dik lou sakna ilak ah atam mahmah, hiai
mah tuh ibuaina leh haksatna hontuntu ahi gige hi. Rakesh K.Mittal, IAS in “21 laws of positive living” chih lehkha bu
agelhna ah hichibangin ana gelh hi. “Mitengin buaina leh hasatna ituahte midangte
ziak ahi, ichi ua, himahleh kuaman lah keiziaka midangte buai ahi’ achi iom kei
uh” chi hi. Dik mahmah sa ing. Aman agenna ah, ibuaina leh haksatnate
ibuchin/hoihkim zohlouh ziak ahia, huaiziakmahin khat leh khat kikhotuah leh
kipanpih tuah ngai ahi a chi hi. Amah Christian ahi kholkei maithei, himahleh a
thugen logic mahmah kasa hi.
Nehemia in ‘Amah leh a pa innkote khelhna ana
gente tuh –
a) Thanghuaitakin, na tungah ka gamta uh
b) Na thupiakte ka zuita kei ua, na sikha
Mosi kiang a na thupiak, thuseh leh vaihawmte (1:7). Mosi kianga athuseh leh
vaihawmte a tomkim in Diu 6na bangah imu thei hi huaite lakah a kigen tuan tuan
te tuh (a) Natate uh phatuam ngaitakin na sinsak ding uh(6:7). (b) Khopi thupi
thil hoih chitenga dim na luah ua, niang leh tai a na om chiangun, pilvang
mahmah un, Toupa na mangngilh kha mahmah ding uh(6:11-12) (c) Toupa
Pathian laudan nasiam ding ua, ana nasem ding uh (6:13) . (d) Na kim ua mite
Pathiante nabe ding uh ahi kei((6:14).
Ahihleh, hiai atunga
Pathian thuseh leh vaihawmte apan a, khiallou leh diktatzou/zuibukimzou ikisa uhia?
Pathian tunga thanghuai/thangtatlou a siangthou iom uhia? Nehemia mah banga ‘anakhial
ka hi uh’ chi ding ngen ihi uhi. “Jesu’n na mit a singtum muloua, na unau mit a
ninneng bang chia lakhe thei ding” a chi hi.
Ahihkeileh, Nehemia hunlaia om khabang
hilengle, amah thugente ngaih khiak nak sanga, Nehemia profession peuh simmoh
saka ‘Kumpipa zupetu lel’ chidi lawi ihih khakdi lauh huai kasa hi. Khopia omte
bang lah kidik sak chiat, singtanga omte bang in lenglah agentheih uh tam
mahmah inchin, hon koihhoih leh musang law tuan lou uh ahihdan, kei mahmah in
leng ka tuah khak tampi om ahi.
Nehemia, mel leh omdan ah leng puakgiknei
ahihdan a lang a, kumpipan, amu hi (2:2). Huchin, kumpipan, ahihleh bang ahia
nadeih/nanget gen in achita hi (2:4). Hiai bang hun lemchang (chance) amuh
laitaka Nehemia thilhih masa penpen tuh “van
Pathian kianga thum” ahi(2:46). Nehemia bangin, eite’n leng hun lemchang
chance/opportunity ihinkhua uha bangzahvei ina muta ua? Nehemia in bel,
hiaibang Kumpipa apan dotna angah phet a ahih masak pen tuh ‘Van Pathian kianga
thumna ahi. Nehemia bangin I hinkhua ah chance/opportunity bang zah imu ua,
tuate decision ilak ma in Van Pathian kiangah ithum zelna uhia? I chi isate
humbitna dinga decision/step ilakte bangzah Van Pathian kianga thuma ilak uh
aoma, kingaihtuah tham ahi.
Nehemia amahmah in Jerusalem siatdan
theichian ding leh lamnawn ding toh kisai enkhia dingin janlai in/agukin agamtang
hi(2:12). Tuni’n igam hi’n itate hitaleh siatna/hoihna muding leh a poimoh bang
ngaihtuah dingin asun-a-jan in ipang ngap na hia? I enchain zou taktak na uhia.
Itate omdan leh gamtat/thilhih nasan phokpih zou loute kihi khanak hi. III John
4. “Katate thutak ah a om chih ka theih kan a kipahna ka nei kei hi” achi.
Thutak tel manglou khawnga lohchinna leh vualzohna khawng ngai sang zaw ihi
hia?. Nehemia 3: apan isim leh innkuan kuan a kulhbang kongkhakte bawla, apandan
uh imu hi. Huan 4:15 ah “Toupa thupi leh lauhuai thei gige unla, nanaute uh,
natapate uh leh natanute uh na jite uleh na inte uh adingin galdou un” chiin
Nehemia in a hasuan hi.
Igam, inam tunding nading leh Pathian
saptuamte hatna ding in Inkuan mah iphawka, itate mah adia sepding ahih dan
ataklang mahmah hi. Naupangte chialpi na a thupi dia, Saptuam heute khata apan
sms suggestion, “Jesu’n bel amaulam anga
a, Jerusalem tanute aw, honkah kei un, noumau leh natate adingin kapjaw un(Luk
23:18)” thupi ka sa mahmah hi. Kholak thilte khawng buaipiha, Inkuante adia
kipelou ihihkhak ding a lauhhuai hi Gen 8:21 ah innkuan maitam in Pathian
lungsim a heizou/khekzou chih imu hi. I innkuan mah ah Pathian lunglut ahi.
Atawpna
dingin, “Kaminpu Kamite kingaineua athum ua, honzon ua, a omdan giloute uh aleh
ngatsan uleh, van akipan in kangai khediga, a khelhna uh ka ngai dam dinga,
agam uh ka damsak ding hi (II Chronicle 7:14)”. Pathian mel zonga,
ahotdamna huanga itate pilut dingin nuleh pate leh kuapeuh athakthakin ikichial
uhi. Hiaimah tuh igam damna ding ahi.
*****
No comments:
Post a Comment