About Me

My photo
I live eachday hoping tomorrow will be a better day

Tuesday, November 15, 2011

NAM LE GAM ITNA


Maban Oct. 3-4, 2008 sung Evangelistic Week (Naupangte laka hotdamna chialpina) neih dingtoh kisai a, highlight program Sept 7 a ineih uah mipi’n naupang hotdamna chialpina poimoh isak dan uleh i awlmohna uh thilpiakte ah ilangsak ua, a thupi mah mah hi. Hiai highlight programme a ithilpiak khawmte uh Rs. 20,000/- bangpha zou hi. “Hiai Toupa hih ahi a, imitmuh ah a lamdang mahmah” ichilou thei kei uhi. Pathian in saptuamte hongvehlai a, khang hongpai sawn ding tua naupangte hondam dinga hongvehlai ichih chiangin, hamphat huai leh kipah huai isa petmah uhi. Hiai hun a Pathian kha siangthou vehna thupitak leh hotdamna ilak a hongtun theihna dingin, thumna ah naksemin pangni chi’n  iki chial uhi. Huan, BCD Secretary in detail program a hon puantak bangin, ita leh naute hiai hun a telkim sak ngei dingin leng Pathian min in ikichial thakthak uhi.
Tuni’n leng hiai maban a naupang program toh kisai hunzang din Pastor in hon sepa kipah huai ka sa hi. Tulai i dinmun i etchiangin Laisiangthou a Nehemia hunlai toh a kibatna tam mahmah hi. Huaiziakin, Nehemia laibu apan Pathian thutak kikum khawm leng ichi hi.
Nehemia Susan Innpi ah Artaksarsi Kumpipa kiang dawnding petu”na sem in a om hi (Neh.1:1, 2:1). Hiai hunlai in a unau Hanania leh midang khenkhat te Juda gam apan in Nehemia kiang a vazin ua, Nehemia leng gam it leh ngaina leh awlmoh mahmah ahihziakin Judami Saltangte leh Jerusalem tanchin amaute kiangah ana dong hi(1:1). Amaute report agen bangun, Judate leh Jerusalem siatna tuh hiai anuai a bang ahi.
a) Saltanga om Judate’n gim athuak ua, simmoh in a om uh (Nehemia 1:3)
b) Jerusalem kulhbangte achim (1:3)           
c) Kongpite leng mei in akang (1:3).
a) Tuni’n eite leng igam/imunte mahmah ah gimthuak leh nelhsiah in i omta uhi. I galmuang kei ua, simmoh leh khentuam a om in, itan ding dawl leng itang zou kei uhi. Hiai, Judamite dinmun leh eilawi dinmun kibang mahmah hi. 2005 June kha a, inkuante veha a, Manipur kapai lai un, namtuamtuamte sepaihte lah tam, India sepaihte om na leng om, haksatna tampi, ichi isate tuahte ka va muhpih hi. Ka khua ua kipan a bus stand naipen ah tanaute’n honna dawn ua, amel uh etmai in leng buai leh galmuanglou uh ahihdan a kithei hi.Huan, mite’n inu leh pa, ikhosung vaihawmte nelh siah leh simmohtaka ana bawl dante uh tampi kha setak in honna genpih uhi. Hiaibang zahlakna (disgraced) leh haksatna (trouble) igama om ahimaw, chih athak thakin honphawk sak hi.

b) Jerusalem kulhbang, Juda mi leh sate leh a lalgam, melma leh migiloute apan ana vengbit, kulhbang achim gawp hi. Eilakah leng, ikhan khiakna dinga kisinsakna institutionte a chimzakta. Huan, khelhna leh melmate apan iki humbit theihna innkuan kisinsaknate aom nawnkei. Ital eh naute hiamgam na leh mulkimna khovel ah alutmai mahta uhi.
c) Kulh kongpite a kang: Laisiangthou ah kulh kongpi, vaihawmna mun hia genin a om (Ruth 4:1). Thudik leh thutak a vaihawmna aom nawn keia, i value system a kisegaita hi. Seat of Justice a kangseta. Nitengin diktatlouhna nnasep leh kineksiatna eilak mahmah ah imu in iza gige uhi.
Ahihleh, Nehemia in bang aloha? Amah mah in nasep apana, hiai bang siatna leh haksatna apan suahtakna ding leh Jerusalem tunding nawnna dinga pan alakte ien ding uh.
(i)         Anngawl in athum (1:4) Nibang zah hiam kasuna, van Pathian ma ah anngawlin ka thum.
(ii)        “Kei leh ka Pa innkuante ka khialta uhi”(1:6) chiin Pathian mai ah akipuang hi. Eimahmah khial ihihdan ikiphawk tuh Pathian khasiangthou vehna dinga poimoh pen ahi. Ei kidik saka, midangte khial leh dik lou sakna ilak ah atam mahmah, hiai mah tuh ibuaina leh haksatna hontuntu ahi gige hi. Rakesh K.Mittal, IAS in  “21 laws of positive living” chih lehkha bu agelhna ah hichibangin ana gelh hi.  “Mitengin buaina leh hasatna ituahte midangte ziak ahi, ichi ua, himahleh kuaman lah keiziaka midangte buai ahi’ achi iom kei uh” chi hi. Dik mahmah sa ing. Aman agenna ah, ibuaina leh haksatnate ibuchin/hoihkim zohlouh ziak ahia, huaiziakmahin khat leh khat kikhotuah leh kipanpih tuah ngai ahi a chi hi. Amah Christian ahi kholkei maithei, himahleh a thugen logic mahmah kasa hi.

Nehemia in ‘Amah leh a pa innkote khelhna ana gente tuh –
a) Thanghuaitakin, na tungah ka gamta uh
b) Na thupiakte ka zuita kei ua, na sikha Mosi kiang a na thupiak, thuseh leh vaihawmte (1:7). Mosi kianga athuseh leh vaihawmte a tomkim in Diu 6na bangah imu thei hi huaite lakah a kigen tuan tuan te tuh (a) Natate uh phatuam ngaitakin na sinsak ding uh(6:7). (b) Khopi thupi thil hoih chitenga dim na luah ua, niang leh tai a na om chiangun, pilvang mahmah un, Toupa na mangngilh kha mahmah ding uh(6:11-12) (c) Toupa Pathian laudan nasiam ding ua, ana nasem ding uh (6:13) . (d) Na kim ua mite Pathiante nabe ding uh ahi kei((6:14).
Ahihleh, hiai atunga Pathian thuseh leh vaihawmte apan a, khiallou leh diktatzou/zuibukimzou ikisa uhia? Pathian tunga thanghuai/thangtatlou a siangthou iom uhia? Nehemia mah banga ‘anakhial ka hi uh’ chi ding ngen ihi uhi. “Jesu’n na mit a singtum muloua, na unau mit a ninneng bang chia lakhe thei ding” a chi hi.

Ahihkeileh, Nehemia hunlaia om khabang hilengle, amah thugente ngaih khiak nak sanga, Nehemia profession peuh simmoh saka ‘Kumpipa zupetu lel’ chidi lawi ihih khakdi lauh huai kasa hi. Khopia omte bang lah kidik sak chiat, singtanga omte bang in lenglah agentheih uh tam mahmah inchin, hon koihhoih leh musang law tuan lou uh ahihdan, kei mahmah in leng ka tuah khak tampi om ahi.
Nehemia, mel leh omdan ah leng puakgiknei ahihdan a lang a, kumpipan, amu hi (2:2). Huchin, kumpipan, ahihleh bang ahia nadeih/nanget gen in achita hi (2:4). Hiai bang hun lemchang (chance) amuh laitaka Nehemia thilhih masa penpen tuh “van Pathian kianga thum” ahi(2:46). Nehemia bangin, eite’n leng hun lemchang chance/opportunity ihinkhua uha bangzahvei ina muta ua? Nehemia in bel, hiaibang Kumpipa apan dotna angah phet a ahih masak pen tuh ‘Van Pathian kianga thumna ahi. Nehemia bangin I hinkhua ah chance/opportunity bang zah imu ua, tuate decision ilak ma in Van Pathian kiangah ithum zelna uhia? I chi isate humbitna dinga decision/step ilakte bangzah Van Pathian kianga thuma ilak uh aoma, kingaihtuah tham ahi.
Nehemia amahmah in Jerusalem siatdan theichian ding leh lamnawn ding toh kisai enkhia dingin janlai in/agukin agamtang hi(2:12). Tuni’n igam hi’n itate hitaleh siatna/hoihna muding leh a poimoh bang ngaihtuah dingin asun-a-jan in ipang ngap na hia? I enchain zou taktak na uhia. Itate omdan leh gamtat/thilhih nasan phokpih zou loute kihi khanak hi. III John 4. “Katate thutak ah a om chih ka theih kan a kipahna ka nei kei hi” achi. Thutak tel manglou khawnga lohchinna leh vualzohna khawng ngai sang zaw ihi hia?. Nehemia 3: apan isim leh innkuan kuan a kulhbang kongkhakte bawla, apandan uh imu hi. Huan 4:15 ah “Toupa thupi leh lauhuai thei gige unla, nanaute uh, natapate uh leh natanute uh na jite uleh na inte uh adingin galdou un” chiin Nehemia in a hasuan hi.
Igam, inam tunding nading leh Pathian saptuamte hatna ding in Inkuan mah iphawka, itate mah adia sepding ahih dan ataklang mahmah hi. Naupangte chialpi na a thupi dia, Saptuam heute khata apan sms suggestion, “Jesu’n bel amaulam anga a, Jerusalem tanute aw, honkah kei un, noumau leh natate adingin kapjaw un(Luk 23:18)” thupi ka sa mahmah hi. Kholak thilte khawng buaipiha, Inkuante adia kipelou ihihkhak ding a lauhhuai hi Gen 8:21 ah innkuan maitam in Pathian lungsim a heizou/khekzou chih imu hi. I innkuan mah ah Pathian lunglut ahi.

            Atawpna dingin, “Kaminpu Kamite kingaineua athum ua, honzon ua, a omdan giloute uh aleh ngatsan uleh, van akipan in kangai khediga, a khelhna uh ka ngai dam dinga, agam uh ka damsak ding hi (II Chronicle 7:14)”. Pathian mel zonga, ahotdamna huanga itate pilut dingin nuleh pate leh kuapeuh athakthakin ikichial uhi. Hiaimah tuh igam damna ding ahi.

*****

No comments:

Post a Comment